18ਵੇਂ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਤਿੱਬਤੀ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ (ਟੀਵਾਈਸੀ) ਨੇ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (ਸੀਟੀਏ) ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਤੇਨਜਿਨ ਲੇਕਸ਼ੇ ਨੇ ਚੀਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਿਕਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੇਈਚਿੰਗ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤਿੱਬਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਲਸਾਂਗ ਡੋਲਮਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਤਿੱਬਤ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਡੋਲਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੀ ਮੁੱਖ ਮੰਗ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ CTA ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ,” ਡੋਲਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
“ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਸਲੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਏਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
ਡੋਲਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਿਕਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਤਿੱਬਤ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”
TYC ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ
TYC ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, TYC ਨੇ ਸ਼ੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਚੀਨੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੀਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕੋਲ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
TYC ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ “ਨਸਲੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਾਨੂੰਨ” ਦੀ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ‘ਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ‘ਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 15ਵੇਂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸਿਆਸੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਾ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਡੇਨ ਫੋਡਰਾਂਗ ਟਰੱਸਟ ਕੋਲ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਚੀਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜਾਇਜ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
TYC ਨੇ ਤਿੱਬਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ 11ਵੇਂ ਪੰਚੇਨ ਲਾਮਾ ਗੇਧੁਨ ਚੋਏਕੀ ਨਈਮਾ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਤਿੱਬਤ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਪਠਾਰ ‘ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ, ਡੈਮ ਨਿਰਮਾਣ, ਨਦੀ ਮੋੜਨ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।
